मांजरांच्या कातीव ओळख मार्गदर्शक: कान, डोळे, केस व आकार

मांजराची जात ओळखणे हे अनेकदा नजरेचा कोडे सोडवण्यासारखे असते. कान, डोळे, केसांचा पोत आणि शरीराचा आकार यांकडे लक्ष दिल्यास तुम्ही शक्य त्या जाती फार लवकर कमी करू शकता आणि अधिक अचूक अंदाज बांधू शकता.

कानांवरून मांजरांच्या जाती ओळखणे

कान हे मांजरांच्या जाती लवकर वर्गीकरण करण्याचे महत्त्वाचे लक्षण आहे.

• घट्ट पुढे दुमडलेले कान असलेली मांजरे बहुतेक स्कॉटिश फोल्ड किंवा त्यांच्याशी मिळतीजुळती मिश्रजाती असतात.
• मोठे, उंच बसलेले टोकदार कान आणि पेन्सिलसारखा लांबट चेहरा असलेली मांजरे सहसा सयामीज किंवा ओरिएंटल प्रकारच्या जातींमध्ये मोडतात.
• फार मोठे, रुंद मुळाचे कान आणि वन्य, चपळ असा चेहराभाव असलेली मांजरे अबिसिनियन किंवा सवाना जातीची असू शकतात.
• मागे वक्र झालेले, वाकलेले कानटोक असलेली मांजरे साधारणपणे अमेरिकन कर्ल असतात.
• मोठे कान आणि टोकांवर “लिंक्ससारखे” झुपकेदार केस असलेली मांजरे मेन कून किंवा नॉर्वेजियन फॉरेस्ट कॅट असू शकतात.
• मध्यम आकाराचे, गोलसर टोक असलेले कान ही ब्रिटिश शॉर्टहेअर आणि सर्वसाधारण घरगुती लहान केसांच्या मिश्रजातींमध्ये वारंवार दिसणारी वैशिष्ट्ये आहेत.

डोळ्यांचा आकार व रंग वाचून ओळख करणे

डोळ्यांतून जातीबद्दलचे संकेत आणि एकूण स्वभाव दोन्ही दिसून येतात.

• बदामाच्या आकाराचे, थोडे तिरपे डोळे आणि लांब चेहरा असलेली मांजरे सयामीज, ओरिएंटल शॉर्टहेअर किंवा बालिनी या प्रकारांपैकी असण्याची शक्यता असते.
• मोठे, गोल, “घुबडासारखे” डोळे असलेली मांजरे सहसा ब्रिटिश शॉर्टहेअर, स्कॉटिश फोल्ड किंवा पर्शियन या जातींसारखी दिसतात.
• अतिशय गडद निळे डोळे आणि कलर-पॉइंट रंगसंगती असलेली मांजरे अनेकदा सयामीज, रॅगडॉल किंवा बर्मन असतात.
• दोन वेगवेगळ्या रंगांचे डोळे — एक निळा आणि दुसरा सोनसळी किंवा हिरवा — ही वैशिष्ट्ये तुर्किश व्हॅन, तुर्किश अ‍ॅंगोरा आणि काही पांढऱ्या घरगुती मांजरांमध्ये दिसू शकतात.
• सोनेरी किंवा तांबूस-तांबे रंगाचे डोळे आणि चपटे, दबलेले नाक असलेली मांजरे बहुतेक पर्शियन किंवा एक्सॉटिक शॉर्टहेअर असतात.
• ठळक हिरवे डोळे आणि टिकल्ड म्हणजेच प्रत्येक केसाला अनेक रंगछटा किंवा रुपेरी पांघरूण असलेली मांजरे रशियन ब्लू, इजिप्शियन माऊ किंवा चिनीला प्रकारच्या पर्शियन असू शकतात.

केसांचा प्रकार, नक्षी आणि लांबी

केसांचे स्वरूप हे मांजराची जात ओळखण्यासाठी सगळ्यात ठोस धागा देणारे लक्षण आहे.

• फार लांब, वाहत्या, दाट केसांचा कोट आणि रुंद छाती असलेली मांजरे मेन कून, नॉर्वेजियन फॉरेस्ट कॅट किंवा रॅगडॉल असू शकतात.
• फारच लांब, अतिदाट फर आणि चपटे किंवा बसके नाक असलेली मांजरे बहुतेक पर्शियन किंवा हिमालयन प्रकारात मोडतात.
• अर्ध-लांबीचे, रेशमी केस आणि स्पष्ट कलर-पॉइंट नक्षी असलेली मांजरे साधारण रॅगडॉल किंवा बर्मन असतात.
• फारच लहान, मऊ, एकसारखे आणि घट्ट बसलेले केस व ठसठशीत, भरगच्च बांधा असलेली मांजरे ब्रिटिश शॉर्टहेअर किंवा रशियन ब्लू या जातींसारखी दिसू शकतात.
• जवळजवळ निर्वस्त्र, केसविरहित त्वचा, मोठे कान आणि स्पष्ट सुरकुत्या असलेली मांजरे सामान्यतः स्फिंक्स किंवा त्याच्यासारख्या केसविरहित जातींची असतात.
• अंगावरील फरमध्ये घट्ट लाटांसारख्या किंवा कुरळ्या वळणांच्या रेषा असलेल्या मांजरींमध्ये डेव्हन रेक्स, कॉर्निश रेक्स किंवा ला पर्म या जातींचा समावेश होऊ शकतो.
• टिकलिंग असलेली मांजरे, म्हणजे प्रत्येक केसावर रंगाचे अनेक पट्टे असलेले फर, साधारण अबिसिनियन, सोमाली किंवा सिंगापुरा यांसारख्या जातींमध्ये दिसतात.
• सोनेरी किंवा पिवळसर पार्श्वभूमीवर ठळक रोझेटसारख्या किंवा ठिपकेदार नक्षी असलेली मांजरे बेंगल किंवा ओसिकॅट असू शकतात.
• ठराविक कलर-पॉइंट नक्षी आणि मध्यम लांबीचे केस असलेली मांजरे बहुधा सयामीज मूळ असलेल्या जातींमध्ये गणली जातात.

आकार आणि बांध्यावरून जातीचा अंदाज

शरीराचा एकूण आकार आणि हाडांचा बांधा हे कान, डोळे आणि केसांनी सुचवलेला अंदाज अधिक खात्रीशीर करतात.

• फार मोठे, स्नायूंचा भरपूर बांधा आणि जाड, जड शेपटी असलेली मांजरे बहुतेक मेन कून किंवा मोठ्या आकाराच्या मिश्रजाती असतात.
• मध्यम ते मोठा, पण खेळाडूसारखा सडपातळ बांधा आणि लांब पाय असलेली मांजरे सवाना, बेंगल किंवा अबिसिनियन असू शकतात.
• लहान ते मध्यम उंचीचा, घट्ट, भरदार “गुटगुटीत” बांधा आणि जाड पाय असलेली मांजरे पर्शियन, ब्रिटिश शॉर्टहेअर किंवा एक्सॉटिक शॉर्टहेअर असण्याची शक्यता जास्त असते.
• अतिशय सडपातळ, लांबलचक शरीर आणि बारीक हाडांची चौकट असलेली मांजरे सयामीज आणि ओरिएंटल प्रकारच्या जातींचे वैशिष्ट्य दाखवतात.
• लहान, नाजूक बांधा आणि मोठे, ठळक डोळे असलेली मांजरे सिंगापुरा किंवा लहान काठीच्या मिश्रजातीतील असू शकतात.
• ना फार जाड, ना अतिशय सडपातळ असा मध्यम बांधा — ज्याला अर्ध-विदेशी बांधा म्हणता येईल — ही वैशिष्ट्ये बऱ्याच घरगुती लहान केसांच्या आणि नोंद न झालेल्या अनेक जाती-निर्मुक्त मांजरांमध्ये आढळतात.

सगळी लक्षणे एकत्र पाहण्याची कला

एकट्या एखाद्या लक्षणावरून जात ठामपणे ठरवता येत नाही; पण अनेक वैशिष्ट्यांचा मिलाफ मात्र जोरदार संकेत देतो.

• मोठा आकार, कानांच्या टोकांना झुपकेदार केस, लांब, लोंबत्या आणि थोडे गुंडाळलेले केस व दाट झुपकेदार शेपटी असलेली मांजर मेन कून कडे निर्देश करू शकते.
• निळे डोळे, कलर-पॉइंट नक्षी, अर्ध-लांबीचे मऊ केस आणि अत्यंत शांत, निवांत स्वभाव असलेली मांजर रॅगडॉल किंवा बर्मन प्रकारातील असू शकते.
• गुळगुळीत, चकचकीत शरीर, ठसठशीत ठिपके किंवा रोझेट नक्षी, मध्यम ते मोठा आकार आणि थोडा वन्य भासणारा चेहराभाव असलेली मांजर बेंगल किंवा सवाना मिश्रजातीची असण्याची शक्यता असते.
• गोल चेहरा, छोटे बसके नाक, लांब आणि दाट फर व तांबूस-तांबे रंगाचे डोळे असलेली मांजर प्रबळपणे पर्शियन प्रकारातील असल्याचे सुचवते.

निष्कर्ष

मांजराची जात अचूक ओळखण्यासाठी एकच लक्षण पुरेसे नसते; कान, डोळे, केस आणि शरीराचा आकार या सगळ्या वैशिष्ट्यांचा एकत्रित विचार करणे अधिक खात्रीशीर ठरते. तुमच्या मांजराचे कान, डोळे, केसांचा प्रकार व नक्षी, आणि बांधा हे सगळे मिळून जो प्रोफाइल तयार होतो, त्याची ओळखीच्या जातींच्या मानकांशी तुलना करा. शंका असल्यास, तुमच्या मांजराला एखाद्या ओळखीच्या जातीसारखी वैशिष्ट्ये असलेली मिश्रजाती मानणे सुरक्षित ठरते. अधिक नेमकी माहिती हवी असल्यास, या दृश्य मार्गदर्शकाबरोबरच पशुवैद्य, संबंधित जात क्लब किंवा आनुवंशिक तपासणी यांचा सल्ला घेण्याचा विचार करा.