แมวพันธุ์อะไรนะ? วิธีสังเกตง่าย ๆ เพื่อเดาพันธุ์แมว

แมวเลี้ยงส่วนใหญ่เป็นการผสมแบบคาดเดาได้ยาก แต่รูปร่างหน้าตาและพฤติกรรมของมันบอกอะไรเราได้มาก ด้วยการสังเกตไม่กี่อย่าง คุณจะเข้าใกล้คำตอบว่า “แมวฉันเป็นพันธุ์อะไร” หรืออย่างน้อยก็รู้ว่ามันใกล้เคียงกับกลุ่มพันธุ์แบบไหนที่สุด

คำถามแรก: พันธุ์แท้ ผสม หรือแมวบ้านทั่วไป?

ก่อนจะพยายามจับคู่กับพันธุ์ใดพันธุ์หนึ่ง ควรประเมินก่อนว่าแมวของคุณมีโอกาสเป็นพันธุ์แท้หรือไม่

• นึกถึงที่มาของแมว เช่น เก็บมาจากข้างถนน หรือรับมาจากศูนย์พักพิง ซึ่งแมวกลุ่มนี้มักเป็นแมวบ้านผสมหลายสายพันธุ์ ไม่ใช่แมวพันธุ์แท้
• ถ้าไม่มีใบรับรองสายพันธุ์จากผู้เพาะพันธุ์ที่น่าเชื่อถือ ให้ถือว่าแมวของคุณเป็น “แมวบ้านขนสั้น” “แมวบ้านขนปานกลาง” หรือ “แมวบ้านขนยาว”
• ทำความเข้าใจว่าดูจากหน้าตาอย่างเดียวมักพิสูจน์ไม่ได้ว่าเป็นพันธุ์แท้ เพราะหลายพันธุ์มีสี ลาย และโครงสร้างลำตัวคล้ายกัน
• ควรเข้าใจว่าคำอย่าง “แมวลายเสือ” “แมวดำชุดขาวคล้ายใส่สูท” หรือ “แมวสามสี” เป็นเพียงคำเรียกลวดลายสี ไม่ใช่ชื่อพันธุ์จริง ๆ

เบาะแสจากภายนอก: ขน สี และรูปร่าง

การสังเกตลักษณะภายนอกของแมวอย่างเป็นระบบจะช่วยจำกัดกลุ่มพันธุ์ที่เป็นไปได้

• ดูความยาวและลักษณะของขนว่าขนสั้น ปานกลาง ยาว หยิก หรือแทบไม่มีขน สิ่งนี้ช่วยให้แยกกลุ่มอย่างแมวขนยาวหรือแมวไร้ขนออกจากกันได้
• สังเกตลายและสี เช่น ลายเสือ ปลายหู ปลายหาง ปลายเท้าเข้มคล้ายแมววิเชียรมาศ สีล้วน สองสี ลายกระดองเต่า หรือสามสี เพราะบางลายพบได้บ่อยในบางสายพันธุ์
• มองดูสีตาและรูปทรงตาอย่างใกล้ชิด เพราะตาสีน้ำเงินจัด ตาสองสี หรือตาที่กลมมากหรือตรียาวอาจคล้ายลักษณะประจำบางพันธุ์
• พิจารณารูปร่างและขนาดลำตัว ว่าเป็นทรงล่ำเตี้ยแข็งแรง ทรงเพรียวบาง หรือกระดูกใหญ่กล้ามเนื้อเยอะ ซึ่งเป็นลักษณะสำคัญในมาตรฐานพันธุ์ต่าง ๆ
• สังเกตรูปหัว หู และหาง ว่ามีลักษณะเด่น เช่น หูพับ ปลายหูมีขนฟู หางสั้น หรือไม่มีหาง ซึ่งอาจชี้ไปยังพันธุ์ที่มีลักษณะเฉพาะเหล่านี้

พฤติกรรมและนิสัยที่ช่วยบอกใบ้

นิสัยอย่างเดียวไม่อาจยืนยันสายพันธุ์ได้ แต่ช่วยสนับสนุนสิ่งที่สังเกตจากภายนอก

• ดูว่าแมวของคุณพูดเก่งแค่ไหน แมวที่ชอบร้องเรียกและเหมือนมีความเห็นตลอดเวลาอาจคล้ายพันธุ์ที่ขึ้นชื่อว่าช่างพูด ส่วนแมวเงียบ ๆ อาจใกล้เคียงพันธุ์ที่นิ่งสงบมากกว่า
• สังเกตระดับความซนและสไตล์การเล่น เช่น วิ่งเล่นไม่มีหมดแรง ซนปานกลาง หรือชอบนอนชิล ๆ แล้วลองเทียบกับคำบรรยายลักษณะนิสัยของพันธุ์ต่าง ๆ
• ดูว่าแมวคุณเข้าสังคมกับคนและสัตว์ตัวอื่นอย่างไร แมวที่ติดคนมาก ๆ หรือแมวที่รักสันโดษสูงอาจสะท้อนแนวโน้มของบางพันธุ์ได้
• จดพฤติกรรมแปลก ๆ เช่น ชอบคาบของมาให้ เหมือนเล่นรับ–ส่งของ ชอบเล่นน้ำ หรือชอบปีนไปนั่งบนบ่า เพราะนิสัยเหล่านี้บางอย่างพบได้บ่อยในพันธุ์ที่คนรู้จักกันดี

การใช้เครื่องมือออนไลน์ การตรวจดีเอ็นเอ และผู้เชี่ยวชาญ

เมื่อการสังเกตด้วยตัวเองยังไม่พอ เครื่องมือและผู้เชี่ยวชาญสามารถช่วยให้ไปได้ไกลขึ้น

• ลองเปรียบเทียบแมวของคุณกับข้อมูลและรูปของสายพันธุ์ที่เผยแพร่อย่างเป็นทางการจากสมาคมจดทะเบียนแมว แทนที่จะอิงแต่รูปสุ่มจากอินเทอร์เน็ต
• ใช้แบบทดสอบหรือเครื่องมือจับคู่จากภาพในเว็บไซต์ต่าง ๆ เป็นจุดเริ่มต้นแบบสนุก ๆ โดยต้องเข้าใจว่ามักไม่แม่นยำและไม่ควรถือเป็นหลักฐานยืนยัน
• พิจารณาการตรวจดีเอ็นเอแมว หากต้องการรู้เชิงลึกเกี่ยวกับพื้นฐานพันธุกรรมของแมว โดยเลือกชุดตรวจที่ให้ข้อมูลทั้งอิทธิพลของสายพันธุ์และตัวบ่งชี้สุขภาพร่วมด้วย
• ส่งภาพถ่ายที่คมชัดพร้อมคำบรรยายนิสัยของแมวให้สัตวแพทย์หรือผู้เชี่ยวชาญด้านแมวพิจารณา เพื่อขอความเห็นว่ามีแนวโน้มเข้ากับกลุ่มพันธุ์ใด
• เข้าร่วมกลุ่มสนทนาเกี่ยวกับแมวหรือชมรมพันธุ์แมวที่เชื่อถือได้ แล้วขอคำแนะนำจากคนเลี้ยงที่มีประสบการณ์ โดยอย่าลืมว่าต่อให้เป็นผู้เชี่ยวชาญก็มักระบุแมวผสมได้เพียงว่าเป็น “แมวบ้าน” ที่หน้าตาคล้ายพันธุ์หนึ่งพันธุ์ใดเท่านั้น

บทสรุป

แมวส่วนใหญ่เป็นเพื่อนรักสายพันธุ์ผสม และนั่นเป็นเรื่องปกติอย่างยิ่ง เมื่อรวมข้อมูลจากรูปร่าง พฤติกรรม ประวัติ และการตรวจดีเอ็นเอ (ถ้าคุณเลือกทำ) คุณมักจะระบุได้ว่าแมวตัวนั้นเป็นแมวบ้านประเภทใด และมีส่วนคล้ายพันธุ์ใดบ้าง ให้ความสำคัญกับการทำความเข้าใจลักษณะเฉพาะตัวของแมว มากกว่าการพิสูจน์ว่าเป็นพันธุ์แท้ ใช้สิ่งที่คุณค้นพบเพื่อเลือกการดูแล การเสริมสิ่งแวดล้อม และรูปแบบการใช้ชีวิตร่วมกันที่เหมาะกับตัวตนที่แท้จริงของแมวคุณมากที่สุด